Banken schikken zich naar de machtspolitiek van de VS

Het nieuwe dossier "Belgische banken weigeren betalingen mbt Cuba " toont het duidelijk aan. Onze banken plooien voor de VS.
Het machtsspel van Trump brengt Cuba in het vizier. Hij legt Cuba een volledig embargo op olieleveringen op en spreekt onverholen van een inname van het eiland. Dat Cuba al meer dan 60 jaar gebukt gaat onder een economische en financiële blokkade van de VS kreeg in de media maar sporadisch aandacht, maar is wel een harde realiteit voor de Cubanen. Dat onze banken actief betrokken zijn in de financiële blokkade tegen het eiland blijft helemaal onderbelicht. Wat moet je anders denken van het volgende! De ‘Coördinatie Opheffing Blokkade tegen Cuba’ betaalde in september 2025 het bedrag van 57,48€ terug aan een vrijwilligster die de druk van flyers had voorgeschoten, met de vermelding ‘Cuba flyers 09 25’. De bank van de vrijwilligster, liet haar weten dat het bedrag werd geweigerd. Dit is spijtig genoeg geen alleenstaand geval en zeker geen toevalligheid. Ons netwerk verzamelde vorig jaar meerdere soortgelijke cases, waar de vermelding van het woord ‘Cuba’ al voldoende is om een betaling te blokkeren. De reden: de banken beschouwen Cuba als een risicoland waartegen internationale sancties zijn afgekondigd.
Als we dieper kijken, blijkt dat noch de Verenigde Naties, noch de Europese Unie sancties tegen Cuba heeft afgekondigd. Enkel de Verenigde Staten verbieden hun bedrijven om economische en financiële relaties met Cuba te onderhouden. Daarnaast heeft de VS Cuba op hun eenzijdig afgekondigde lijst gezet van landen die het internationaal terrorisme steunen, een stelling die zelfs door de eigen administratie wordt ontkend. Bovendien verwacht de VS op straffe van boete dat ook  buitenlandse bedrijven deze sanctiemaatregel naleven. Beide maatregelen hebben het nefast gevolg dat bedrijven en financiële instellingen zich laten afschrikken om relaties met Cuba aan te gaan.
Deze afschrikkingspolitiek werkt. De Belgische banken passen onnodig strenge en onverantwoorde preventieregels, ook al zijn er voldoende tegenargumenten.
Op 29 oktober 2025 veroordeelde de Algemene Vergadering van de VN voor de 33^ste keer de VS-blokkade tegen Cuba. Ook de Europese Unie spreekt zich telkens uit voor de opheffing van de blokkade omdat deze het internationaal recht en de soevereiniteit van de EU schenden. 
Bovendien verbiedt de EU sinds de goedkeuring van het zogenoemde ‘Blocking Statute’ in1996 de naleving van sanctiewetten van derde landen.   Of met de woorden van de toenmalige minister S. Wilmès in antwoord op een parlementaire vraag op 13 juli ’21  “De verordening verbiedt meer bepaald de naleving van die sanctie, net als medewerking met de Amerikaanse autoriteit of rechtbanken in dat kader. Europese burgers of bedrijven die deze sanctie toch naleven, kunnen aansprakelijk gesteld worden”.
De banken aanvaarden zonder meer de kwalificatie van de Verenigde Staten dat Cuba bestempeld als een land dat terrorisme steunt. Ze kunnen hun beleid beter afstemmen op de FATF-Financial Action Task Force, een intergouvernementele organisatie ter bestrijding van het witwassen van geld en van de financiering van terrorisme. In januari 2024 oordeelde de FATF dat Cuba niet op de grijze lijst van landen met verhoogde waakzaamheid thuis hoort. Integendeel, de FATF verbeterde een eerdere score.
Het lijkt wel alsof de banken zich onaantastbaar achten en zich boven de wet plaatsen. De Thesaurie en de Nationale Bank van België, die toezicht houden op de banken, houden zich op de vlakte, evenals de minister van financiën. In antwoord op parlementaire vragen verklaarde Jan Jambon dat “de banken en hun buitenlandse moedermaatschappijen alles in het werk stellen om een pragmatische oplossing te vinden”. Wat de minister pragmatisme noemt komt er in de praktijk op neer dat de banken tegen de wet in betalingen met betrekking tot Cuba kunnen weigeren. Dit blijkt overduidelijk in het dossier ‘Belgische banken weigeren betalingen met betrekking tot Cuba - 2025’ dat we aan de minister hebben verstuurd. We dagen de minister, de Thesaurie en de Nationale Bank uit om duidelijk te argumenteren dat we ongelijk hebben.

Het volledige dossier vind je hier.